ಅಕ್ಷರ ರಾಯಭಾರಿ

ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಛಾಯೆ ಕೂಡ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕೆಲಸ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಅದು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಹುದ್ದೆಯೂ ಹೌದು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದಂಥ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಯಭಾರದ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸವಾಲೂ ಹೌದು. ಮೊನ್ನೆ ಗುರುವಾರ (ಸೆ.22) ಹಿರಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿ ನವತೇಜ್ ಸರ್ನಾರನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ರಾಯಭಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ನಿಯೋಜಿಸಿದೆ. ಅವರು ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ನಿವೃತ್ತರಾಗಲಿರುವ ಹಿರಿಯ ಐಎಫ್ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅರುಣ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಲಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ನಾ ಅವರು ಇತರೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ಪ್ರಭಾವಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವರೊಳಗೊಬ್ಬ ವಕ್ತಾರ, ಲೇಖಕನೂ ಇದ್ದಾನೆ.

navtej-sarna

ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದು ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ನಿಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುವುದು, ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುವುದು ಸಹಜ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಕೆಲವರಷ್ಟೇ, ನಿವೃತ್ತಿ ನಂತರದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಾರ, ಲೇಖಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವರು ವಿರಳ. ಅಂಥವರ ಪೈಕಿ ಜ್ಯೋತೀಂದ್ರನಾಥ್ ದೀಕ್ಷಿತ್(ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದವರು), ಶಶಿ ತರೂರ್ ಮುಂತಾದವರು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಸದ್ಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಲೇಖನ, ಅಂಕಣಬರಹ ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕ ರಚನೆ( ಪ್ರಮುಖ ಪುಸ್ತಕಗಳು- Tales of Poland, We Weren’t Lovers Like That, The Book of Nanak, The Exile)ಗಳ ಮೂಲಕ ಸದ್ದು ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರು ನವತೇಜ್ ಸರ್ನಾ. ಲೇಖಕನಾದ ಬಗೆಯನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣ(http://www.navtejsarna.com/bio.html)ದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಬಗೆ ಇದು –

‘ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದ ಆ ಅವಧಿಯದ್ದೇ ಒಂದು ಕಥೆ ಬಿಡಿ. ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ನ ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್’ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದ್ದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲೇ ಪದವಿ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವದು. ಅದು ಹೇಗೋ ನಾನು ದೆಹಲಿಯ ಶ್ರೀರಾಮ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದೆ. ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆವವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ವಿಷಯವದು. ನಾನೇಕೆ ಅದನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದೆನೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದೀಗಲೂ ನನಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವೇ. ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಬರವಣಿಗೆ ಬಗ್ಗೆ ತುಡಿತವೂ ಇತ್ತು. ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದರೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅರಿತೆ. ಮುಂದೆ, ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪದವಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಾಗ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಸಮಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷಾ ತರಗತಿ, ನಂತರ ಕಾಲೇಜು, ಸಂಜೆ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನಾಗ ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜುಬಿಲಿ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನಲ್ಲಿದ್ದೆ. ಭಾನುವಾರ ಬಂದರೆ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ನ ಕಾರಿಡಾರ್ ಬಿಕೋ ಎನ್ನುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಥ ಕಾರಿಡಾರ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ, ಇತ್ತಿಂದತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತ ‘ದ ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್್ಸ’ನ ಭಾನುವಾರದ ಸಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿವಾರವೂ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅದೊಂದು ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದ ಭಾನುವಾರದ ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗಿನ ಸಮಯ. ನಾನು ಬರೆದಿದ್ದ ಲೇಖನವೊಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ನ ಭಾನುವಾರದ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಖುಷಿಗೆ ಪಾರವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮೊದಲ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆ ಸಂಚಿಕೆ ನನ್ನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಚಿನ್ನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವೆನಿಸಿತು. ಅದು ಕಾಫಿ ಹೌಸ್ಗಳಲ್ಲಿನ ರೊಮಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತದ್ದಾಗಿತ್ತು. ‘ಓವರ್ ಎ ಕಪ್ ಆಫ್ ಕಾಫಿ’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಅದು ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಅಚ್ಚಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಷ್ಟೇ ಆದ ಖುಷಿಯಲ್ಲ ಅದು, ‘ಅದೊಂಥರಾ ಗೀಳು ಮಗನೆ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಂಜಾಬಿ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಅಪ್ಪ ನನ್ನನ್ನೆಚ್ಚರಿಸಿದ ರೀತಿ ಆ ಖುಷಿವರ್ಧನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ನನಗರಿವಿಲ್ಲದಂತೆ ಬರವಣಿಗೆ ಗೀಳು ಹತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ, ಮಾನವಾಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯ, ಸಂದರ್ಶನ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರದ ಬರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲದರ ಪರಿಣಾಮ, ಅಂದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ದ ಈವ್ನಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಕಣವೂ ನನ್ನ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಕನಾಟ್ಪ್ಲೇಸ್(ರಾಜೀವ್ ಚೌಕ್)ಗೆ ಯಾರೇ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಬಂದರೂ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ಅವರ ಕೈಲಿ ‘ದ ಈವ್ನಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್’ ಸಂಚಿಕೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅಂಕಣಬರಹ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಕುರಿತ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು.

1980ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸೇವೆ (ಐಎಫ್ಎಸ್)ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಾಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಾಲಿತು. ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ, ಲಘು ಬರಹಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತ, ಅಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡುವುದನ್ನೂ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ತರಬೇತಿ ನಂತರ ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ಮೂರನೇ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ(1982 ಸೆ.-1983 ಅ.)ಯಾಗಿ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅಲ್ಲಿ ‘ದ ಮಾಸ್ಟರ್ಪೀಸ್’ ಎಂಬ ಮೊದಲ ಸಣ್ಣಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದೆ. ಅಲಾನ್ ರೋಸ್ ಎಂಬ ಭಾರತಪ್ರೇಮಿ ಸಂಪಾದಕರು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ‘ಲಂಡನ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್’ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದು ಎಲ್ಲರ ಗಮನಸೆಳೆಯಿತಲ್ಲದೆ, ಬಿಬಿಸಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸರ್ವೀಸ್ ರೇಡಿಯೋ ಅದನ್ನು ಧ್ವನಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿತು. ಮುಂದೆ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳು, ಕಾದಂಬರಿ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಬರೆದೆ. ವಿವಿಧ ಆಂಗ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಂಕಣಬರಹಗಾರನಾಗಿಯೂ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದೆ’.

ಹೀಗೆ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಗಳ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ತಂದೆಯೂ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಬರವಣಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ವಂಶವಾಹಿಯಲ್ಲೇ ಹರಿದುಬಂದಿತ್ತು ಎನ್ನಬಹುದು. ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದವರು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗುವ ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಮುನ್ನವಷ್ಟೇ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, 2015ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತ-ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶಗಳ ಶೃಂಗವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ 53 ಆಫ್ರಿಕನ್ ದೇಶದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಗೆ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ(2002-2008)ರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಅವರದ್ದು. ಒಟ್ಟಾರೆ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇಸ್ರೇಲ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿ(2008ರ ನವೆಂಬರ್-2012ರ ಆಗಸ್ಟ್), ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮಿನಿಸ್ಟರ್/ಕೌನ್ಸಲರ್(1998ರ ಸೆ.-2002ರ ಜೂ.), ತೆಹ್ರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೌನ್ಸಲರ್(1997ರ ಮೇ- 1998ರ ಆಗಸ್ಟ್), ಜಿನೇವಾದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾಯಂ ಯೋಜನೆಯ ಕೌನ್ಸಲರ್(1994 ಜನವರಿ-1997 ಮಾರ್ಚ್), ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ(1993 ಏ.-1994 ಏ.), ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ವಿಭಾಗದ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚೀಫ್ (1992 ಏ.- 1993 ಏ.) ಮುಂತಾದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವರು ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೀಗ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುವ ಸರ್ನಾ ಅವರ ಮುಂದೆ ಅನೇಕ ಸವಾಲುಗಳಿವೆ. ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ನಡುವಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.

ನವತೇಜ್ ಸರ್ನಾ ಅವರು ಜಲಂಧರ್ನಲ್ಲಿ 1957ರ ಡಿ. 2ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಂಜಾಬಿ ಲೇಖಕ ಮೊಹಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಸರ್ನಾ. ಎರಡು ಮಕ್ಕಳ (ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಪುತ್ರಿ) ಪುಟ್ಟ ಸಂಸಾರ ನವತೇಜ್ ಅವರದ್ದು. ಪತ್ನಿ ಡಾ.ಅವಿನಾ ಸರ್ನಾ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಪಂಜಾಬಿ, ರಷ್ಯನ್, ಪೊಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಸರ್ನಾ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *